نام کتاب: عاملیت انسان( رویکردی دینی و فلسفی)

نویسنده: خسرو باقری نوع پرست(متولد 1336؛ دکتری در فلسفه تعلیم و تربیت از دانشگاه نیو ساوت ولز استرالیا)
ناشر: انتشارات واکاوش
موضوع: انسان‌شناسی قرآنی و فلسفی
چکیده: (بخشی از مقدمه کتاب)کتاب حاضر در پی آن است که یکی از آموزه‌های فلسفی‌گونه موجود در قرآن را که در آثار قبلی‌ام با عنوان عاملیت انسان مطرح شده بود، با تفصیل بیشتر و با صبغه فلسفی بیشتری مطرح کند. از خلال آثار پیشین، نظر بر این بوده است که این آموزه می‌تواند همچون پیش‌فرضی الهام‌بخش برای پژوهش در علوم انسانی بکار گرفته شود. این آموزه بیانگر آن است که انسان در قرآن به منزله موجودی عامل(Agent) و دارای عمل(Action) معرفی شده است. چنان که ذکر شد، طرح این آموزه در قرآن، فلسفی‌گونه و همراه با استدلال انجام شده است. ما در کتاب حاضر به دنبال آن هستیم که این آموزه را در بستر آرای فلسفی قرار دهیم و به تبیین فلسفی تفصیلی آن بپردازیم.
قرار دادن این آموزه در بستر آرای فلسفی، به طور طبیعی، با دو نتیجه همراه است. از سویی، با دیدگاه‌های مخالف عاملیت انسان روبرو هستیم که دلایلی فلسفی برای نفی عاملیت انسان اقامه می‌کنند و رفتار آدمی را در قالبی مشابه با حرکات طبیعی موجودات دیگر و با نظر به علیتی از پیش تعیین‌کننده تبیین می‌کنند. در مواجهه با این گونه دیدگاه‌ها کوشیده‌ایم موجه بودن عاملیت انسان و لوازم منطقی آن را روشن کنیم. از سوی دیگر با دیدگاه‌های موافق با عاملیت انسان روبرو هستیم که در برابر دیدگاه‌های رقیب، عرض اندام کرده و خود، تبیینی مشخص از عاملیت انسان فراهم آورده‌اند. نسبت این گونه دیدگاه‌ها با عاملیتی که در قرآن مطرح شده، به دو صورت آشکار می‌گردد. یک جنبه مربوط به نقاط اشتراک است. به طور طبیعی، همه دیدگاه‌هایی که به عاملیت انسان باور دارند، به سبب همین موضع، در قائل بودن به ابعادی در انسان، اشتراک دارند. جنبه دیگر مساله، نقاط تفاوت و اختلاف است. همان گونه که دیدگاه‌های حامی عاملیت انسان، در تبیین آن تفاوت‌هایی با یکدیگر دارند، میان این دیدگاه‌ها و دیدگاهی که در قرآن مطرح شده نیز تفاوت‌هایی به ظهور می‌رسد. در بیان این تفاوت‌ها نیز کوشیده‌ایم مواجهه‌ای فلسفی و استدلالی با مساله داشته باشیم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست